bat-quai-luong-nghi-tu-tuong-kinh-dich-boi-toan-xem-que-am-duong-ngu-hanh

GIẢI NGHĨA CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN KHI ĐỌC KINH DỊCH

THANH PHÚ

Nhắc đến bói toán là nhắc tới Kinh Dịch. Tất nhiên để dự đoán số mệnh có rất nhiều cách khác nhau, duy chỉ có Kinh Dịch là có tính hệ thống và đáng tin cậy hơn hết. Các khái niệm như quẻ, hào, Bát Quái, Âm Dương, vv. từ lâu đã ăn sâu vào văn hóa Á Đông, là nền móng cho nhiều môn bói toán đoán mệnh về sau như Tử Vi hay Tứ Trụ Bát Tự. Kinh Dịch được viết bằng tiếng Hán, bản thân văn phong mơ hồ của nó cũng khá khó hiểu với người dùng chữ Hán, khi dịch sang tiếng Việt lại càng tăng thêm vài phần khó đọc. Bởi vậy, bài viết này xin được diễn giải lại những khái niệm cơ bản trong môn Kinh Dịch để những người có nhu cầu học hay nghiên cứu những bộ môn huyền học có liên quan đến Kinh Dịch tiện theo dõi.

  • Bài viết này có tham khảo bản dịch “Kinh Dịch trọn bộ” của tác giả Ngô Tất Tố.
NỘI DUNG CHÍNH
1. Nghi – Tượng – Quái (quẻ)
2. Hào
3. Dịch truyện của Khổng Tử
4. Ứng dụng của hào và quẻ
5. Nghĩa của những từ cổ: thửa, chưng, hay, khá

Kinh Dịch là một sách có nguồn gốc từ rất xa xưa. Theo truyền thuyết của sử Tàu thì Kinh Dịch bắt nguồn từ thời vua Phục Hy, là một trong Tam Hoàng, bên cạnh Thần Nông và Nữ Oa.

Tương truyền thời Phục Hy trị vì dưới sông Hoàng Hà xuất hiện một con Long Mã, một loại thần thú đầu rồng mình ngựa. Trên lưng nó có cõng theo một bức đồ hình với nhiều đốm đen trắng. Phục Hy nhớ thứ tự và vị trí của những đốm này, về sau vẽ lại thành một bức họa đồ gọi là Hà Đồ (hay Mã Đồ, đồ hình trên lưng con ngựa). Từ những nét vạch trên bức Hà Đồ tạo ra một hệ thống gồm các vạch liền và vạch đứt để biểu thị cho những biến hóa của vũ trụ.

1. NGHI – TƯỢNG – QUÁI (QUẺ)

Nghi, Tượng, Quái (quẻ) trong Kinh Dịch hay bói toán nghĩa là gì?

Trong Kinh Dịch, vạch liền là vạch lẻ, đại diện cho khí Dương. Vạch đứt là vạch chẵn, đại diện cho khí Âm. Mỗi vạch này được gọi là một Nghi.

Nghi – Tượng – Quái (quẻ)

Xếp chồng hai Nghi lên nhau ta sẽ có 4 tổ hợp khác nhau: Liền-Liền, Liền-Đứt, Đứt-Liền, Đứt-Đứt. Mỗi tổ hợp này gọi là một Tượng. Vậy nên mới có câu “Lưỡng Nghi sinh tứ Tượng”. Tên của bốn tượng (Tứ Tượng) là Thái Dương, Thiếu Dương, Thái Âm, Thiếu Âm.

Nửa còn lại của câu là “Tứ Tượng sinh bát Quái”. Chồng thêm một Nghi lên trên mỗi Tượng ta sẽ có tất cả 8 tổ hợp của các vạch liền đứt. Mỗi tổ hợp này gọi là một Quái, hay là một Quẻ (đơn). Bát Quái, hay tám quẻ đơn, bao gồm: Càn – Đoài – Ly – Chấn – Tốn – Khảm – Cấn – Khôn.

Mỗi quẻ sẽ có một tính riêng, ví dụ như Càn thì mạnh, Khôn thì thuận, Chấn thì Động, Tốn thì nhún nhường, Cấn thì đậu/ngự/nghỉ, Đoài thì làm đẹp lòng, Ly thì sáng hoặc là trống rỗng, Khảm thì hiểm, độc, dày đặc vv. Mỗi quẻ còn là hình tượng cho một hay nhiều vật, ví dụ Càn là tượng trời, con rồng; Khôn là tượng đất, con trâu; Chấn là tượng sấm, trái cây; Khảm là tượng nước, mây, mưa; Tốn là tượng gió; Ly là tượng lửa; Cấn là tượng núi; Đoại là tượng chầm vv.

Tới thời Chu Vương (Chu Văn Vương), một thủ lĩnh của bộ tộc nhà Chu (1154 TCN – 1046 TCN), ông đem hai quẻ đơn xếp chồng lên nhau, xào qua xáo lại, tạo ra tổng cộng 64 tổ hợp, mỗi tổ hợp này gọi là một Quẻ (kép). 64 Quẻ kép này đều có tên gọi riêng.

Với 64 Quẻ này Chu Văn Vương viết thêm lời từ cho mỗi quẻ để nói về ý nghĩa của mỗi Quẻ, cũng như dự báo những điều lành dữ. Những lời này được gọi là Lời Quẻ (quái từ) hay là Lời Thoán (thoán từ).

2. HÀO

Mỗi Quẻ đơn có 3 vạch. Mỗi Quẻ kép có 6 vạch. Tới thời Chu Công, con trai của Chu Vương, ông gọi mỗi vạch của Quẻ kép là hào. Các hào được đọc theo thứ tự từ dưới lên trên, hào dưới cùng là hào Đầu, rồi đến hào Hai, hào Ba, hào Tư, hào Năm, và hào trên cùng là hào Trên (hào Thượng). Dưới mỗi hào sẽ lại được viết thêm một lời từ, nói về ý nghĩa của hào đó. Những lời này gọi là Lời Tượng (Tượng từ).

Cách đọc hào.

Hào có hai loại là hào Dương (vạch liền) và hào Âm (vạch đứt). Hào Dương thì cứng, mạnh, có tính động, hướng lên. Hào Âm thì mềm, yếu, tĩnh, hướng xuống. Hào không có hình tượng riêng như quẻ, nhưng tùy vào vị trí của nó trong quẻ mà hào có thể diễn giải bằng những hình tượng như dày đặc (vạch liền) hay rỗng ruột (vạch đứt).

Trong các lời từ của Kinh Dịch hào Dương được gọi là hào Chín, hào Âm được gọi là hào Sáu. Ví dụ quẻ Địa Thủy Sư, hào Đầu là hào Âm, thì được gọi là hào Sáu Đầu (Lục Đầu); hào Hai là hào Dương nên được gọi là hào Chín Hai (Cửu Nhị).

Cách gọi này bắt nguồn từ Nho học, ở khí Dương thì bảy là trẻ, chín là già; ở khí Âm thì tám là số trẻ, sáu là già. Mà trẻ thì chưa biết đổi, già thì biến đổi. Kinh Dịch chú trọng đến sự biến đổi nên chọn chín và sáu để gọi các hào.

3. DỊCH TRUYỆN CỦA KHỔNG TỬ

Đến thời Khổng Tử (28 tháng 9 năm 551 TCN – 11 tháng 4 năm 479 TCN) ông lại soạn ra bảy thứ nữa cho mỗi Quẻ, gồm có: Thoán truyện, Tượng truyện, Văn ngôn, Hệ từ truyện, Thuyết quái, Tự quái, và Tạp quái. Thoán truyện gồm hai thiên, Thượng Thoán và Hạ Thoán. Tượng truyện gồm hai thiên, Thượng Tượng và Hạ Tượng. Hệ từ gồm hai thiên, Thượng Hệ và Hạ Hệ. Như vậy, 7 thứ sẽ có tổng cộng 10 thiên, gọi là “Thập dực” (mười cánh).

Thập dực truyện bao gồm 7 loại và 10 thiên:

Thoán truyện: trích Lời Quẻ của Chu Vương, thường bắt đầu “Lời Quẻ thoán rằng…”

Tượng truyện: nói về hình tượng của các quẻ và các hào, cho cả quẻ gọi là Đại Tượng, cho từng hào gọi là Tiểu Tượng.

Văn ngôn: chuyên nói về hai quẻ Càn, Khôn.

Hệ từ: nói về đại thể và ý nghĩa của Kinh Dịch và việc làm Kinh Dịch của Chu Vương.

Thuyết quái: nói về cách chọn Tượng trong Bát Quái, về sự biến hóa và tương hỗ lẫn nhau giữa các quẻ.

Tự quái: nói về sự sắp xếp của các quẻ, phân tích về trình tự quẻ, quẻ này liên kết và dẫn đến quẻ sau ra sao. Thượng Tự giải thích 30 quẻ từ Khôn đến Khảm. Hạ Tự giải thích 34 quẻ còn lại từ Hàm, Hằng đến Ký tế, Vị tế.

Tạp quái: nói về sự tương quan của từng cặp quẻ, mỗi cặp là một nhóm, 64 quẻ được chia thành 32 nhóm.

4. CÁC HÀO VÀ QUẺ BIỂU THỊ CHO CÁI GÌ? ỨNG DỤNG CỦA HÀO VÀ QUẺ

Dù là những lời Quẻ của Chu Vương hay là các Dịch truyện của Khổng tử thì về cơ bản nội dung của Kinh Dịch là lấy con người làm trung tâm, bàn luận và dự đoán về vận mệnh của con người giữa vũ trụ. Nội dung của mỗi quẻ bao gồm 3 thứ chính: thì, ngôi, và người.

1. THÌ: thì là thời. 64 quẻ của Kinh Dịch, mỗi quẻ sẽ đại diện cho một thời kỳ khác nhau. Ví dụ quẻ Thái là thời kì hanh thông thái bình, quẻ Bỉ là thời kỳ bỉ cực bế tắc. Các thời kỳ này không đơn thuẩn chỉ nói về thời gian mà còn để chỉ những thời điểm trong một sự kiện nào đó. Trong một quẻ, hào Đầu là đầu thời kỳ, 4 hào giữa là giữa kỳ, và hào cuối là cuối thời kỳ.

2. NGÔI: thứ bậc của các hào. Một quẻ có 6 hào, nghĩa là có 6 ngôi. Hào Đầu có ngôi thấp nhất dần dần tính lên trên đén hào Trên có ngôi cao nhất. Tuy nhiên ngôi cũng chỉ có tính đại khái, không nhất định quẻ nào cũng phân ra thành các ngôi.

Theo cách tính từ thời Trình Di và Chu Hy, thì các ngôi của một quẻ sẽ đại diện cho các cấp bậc trong xã hội. Cụ thể: hào Đầu là dân thường, hào Hai là tư mục (chủ vườn, có gia súc gia cầm), hào Ba là quan tướng, Đại phu, hào Tư là đại thần, hào Năm là vua, và hào Trên là các vị lão thành.

Đối với các hào có một khái niệm gọi là chính và bất chính (không chính). Nếu hào Dương mà ở các ngôi lẻ, như ngôi Đầu, Ba, hay Năm, và hào Chẵn nằm ở các ngôi lẻ như ngôi Hai, Tư, và Trên thì được gọi là hào ngồi ở chỗ chính, còn lại thì sẽ gọi là bất chính (không chính), ví dụ như hào Dương nhưng lại ở ngôi Hai.

Trong một quẻ các hào nếu ứng với nhau sẽ bổ trợ cho nhau. Hào Đầu bắt cặp với hào Tư, hào Hai bắt cặp với hào Năm, và hào Ba bắt cặp với hào Trên. Mỗi cặp này, phải có một hào Dương một hào Âm thì mới được gọi là ứng, còn nếu đều là hào Dương hay đều là hào Âm thì sẽ là không ứng.

Ví dụ: nói “chính giữa có ứng” nghĩa là hào Hai và hào Năm trong một quẻ có một hào là Dương, một hào là Âm.

Ngôi của các hào. Chính, không chính. Ứng, không ứng.

3. NGƯỜI: chính là người (được) xem bói. Các quẻ và các ngôi của quẻ sẽ cho biết bản thân người đó đang ở vị trí nào, thời kì nào. Ví dụ như hào Ba quẻ Càn tức là quan tướng trong thời kì hanh thông.

Người được chia thành hai hạng: quân tử và tiểu nhân, đàn ông và đàn bà. Hào Dương là quân tử, đàn ông. Hào Âm là tiểu nhân, đàn bà. Hào Dương ở ngôi lẻ (ngôi Dương) nghĩa là quân tử được ngôi. Hào Âm ở ngôi chẵn (ngôi Âm) nghĩa là tiểu nhân biết điều. Hào Dương ở ngôi chẵn là quân tử mất ngôi. Hào Âm ở ngôi lẻ là tiểu nhân làm càng. Đây cũng chỉ là quy luật có tính đại khái, không lúc nào cũng bắt buộc như vậy.

5. NGHĨA CỦA NHỮNG TỪ CỔ TRONG KINH DỊCH: THỬA, CHƯNG, HAY, KHÁ

Trước tiên cần phải nói rõ, Kinh Dịch là quyển sách viết về các lời dự đoán của vận mệnh trong tương lai. Nó được viết từ thời xưa, hơn nữa lại viết theo văn phong kiểu nửa kín nửa hở, không đầu không cuối để người xem Kinh Dịch/người xem bói tự thêm những phần suy đoán của mình vào. Cách viết này thể hiện rõ ý chí của Kinh Dịch: rằng mệnh trời là thứ mơ hồ, không thể cứ rõ ràng mà viếc ra được. Chính bản gốc của Kinh Dịch của rất khó đọc cho những người đọc tiếng Hán. Việc Ngô Tất Tố giữ lại những từ cổ như thửa, chưng, hay, khá là nhằm giữ lại cái tinh thần ấy của Kinh Dịch.

Bởi vậy, với những người đọc lời của Kinh Dịch và thấy khó hiểu thì tôi xin có một lời khuyên, được lấy từ bộ phim Tenet (đạo diễn Christopher Nolan):

Đừng cố hiểu nó, chỉ cần cảm nhận nó.

THỬA

Từ “thửa” có nhiệm vụ giống như chữ nối ‘s trong đại từ sở hữu của tiếng Anh. Đứng trước một động từ thì nó có nghĩa là cái gì, hoặc kẻ nào. Đứng trước một danh từ (noun) thì nó sẽ là tính từ sở hữu (giống các từ his, her, your, my, its, their trong tiếng Anh).

Ví dụ, trong tiếng Anh, cat’s legs dịch nghĩa là mấy cái chân của con mèo, nguyên cụm cat’s legs là một đại từ sở hữu, được dùng trong câu như sau:

The cat’s legs are huge.

Mấy cái chân của con mèo bự quá.

Quay về tới từ thửa, ví dụ ta có cụm từ “anh thửa làm”, được dịch nghĩa là “những chuyện mà anh làm”, tương tự vơi cách viết anh’s làm trong tiếng Anh. Điểm khác ở đây là tùy vào ngữ cảnh của đại từ mà ta sẽ suy đoán ra từ chính của đại từ. Ví dụ trong trường hợp của cụm “anh thửa làm”, từ làm là một động từ, nên ta suy ra thêm từ chính là “những chuyện”. Một ví dụ khác, ta có cụm “nó thửa ghét”, thì được dịch ra là “kẻ mà nó ghét”. Hay ví dụ thửa đứng ở đầu câu, như cụm “Thửa công đức ấy có ai sánh bằng”, thì được dịch là “Công đức ấy của nó (hoặc kẻ đó) có ai sánh bằng.”

CHƯNG

Chưng có hai nghĩa, đều được dùng trong câu như một giới từ.

Giới từ (preposisition) là những từ chỉ thời gian, vị trí,… chỉ ra sự liên quan/mối liên hệ giữa các cụm trong câu. Ví dụ các từ in đậm trong những câu bên dưới là giới từ:

Tôi thấy quyển sách ở trên bàn.
Một lí do của việc đi trễ
Diễn ra vào ngày 13 tháng 11
Tôi sợ rằng mình phải từ bỏ

Quay lại với từ chưng, nghĩa đầu tiên rất ít dùng, xin chỉ nói nhanh qua, là khi nó đứng ở đầu câu để làm trọn nghĩa cho cả cụm từ phía sau.

Nghĩa thứ hai được dùng dưới dạng giới từ như sau:

Tôi đi chưng đường => Tôi đi ở đường (I walk on the road)
Diễn ra chưng ngày => Diễn ra vào ngày (It happens on…)

HAY

Từ hay có hai nghĩa: biết, và được

Ví dụ:

Chẳng hay em ở đâu => Chẳng biết em ở đâu

Chẳng hay giữ => Chẳng thể giữ được

Chẳng hay thấy => (Chẳng thể thấy được)

KHÁ

Khá có hai nghĩa: có thể (giống từ khả trong tiếng Hán), và đáng

Ví dụ:

Chuyện này khá xảy ra => Chuyện này có thể xảy ra

Chuyện đó khá tiếc => Chuyện đó đáng tiếc

TỔNG KẾT

Trên đây là bản sơ lược về ý nghĩa của các khái niệm trong Kinh Dịch và bói toán như Nghi, Tượng, Quái (quẻ), quẻ đơn, quẻ kép, Bát Quái hào, ngôi (bậc) của hào, vv. Hi vọng bản khái quát này sẽ giúp mọi người có một khởi đầu dễ dàng hơn khi bắt đầu học và nghiêm cứu Kinh Dịch, tránh bị khó hiểu khi đọc những tài liệu được dịch sang theo lối Hán Việt.

©2023 Thanh Phú

Đọc thêm những bài khác về các môn huyền học: https://tacgiathanhphu.com/category/huyen-hoc/

Đọc thêm về lịch sử của Kinh Dịch: https://vi.wikipedia.org/wiki/Kinh_D%E1%BB%8Bch

93 thoughts on “GIẢI NGHĨA CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN KHI ĐỌC KINH DỊCH”

  10. Thank you for your sharing. I am worried that I lack creative ideas. It is your article that makes me full of hope. Thank you. But, I have a question, can you help me?

    Reply

  13. 63JL is where it’s at! Tried my luck and I was not disappointed. The odds are good and the experience is smooth. Give it a shot and see if you can score big! Check it out here 63jl

    Reply

  27. Hi there, i reead our bblog from time too
    time andd i oown a similr onne aand i wass juxt curious
    if you gett a loot of spsm responses? If so how doo
    yyou stoop it, anny plugin or aanything yoou ccan suggest?

    I geet sso much latly it’s driving mme mad soo any supoport
    iis vwry mmuch appreciated.

    My wweb page; kenxxx.com

    Reply

  31. Thank you for your sharing. I am worried that I lack creative ideas. It is your article that makes me full of hope. Thank you. But, I have a question, can you help me?

    Reply

  33. скачать sda Отличная оптимизация и скорость работы делают Steam Desktop Authenticator незаменимым инструментом для каждого активного геймера. Вы можете скачать sda steam, чтобы моментально одобрять лоты на маркете без каких-либо задержек и подвисаний. Приложение обладает тем же уровнем криптографии, что и мобильное приложение, поэтому скачать Steam Guard Mobile Authenticator теперь можно по желанию.

    Reply

  34. скачать steam guard mobile authenticator Безопасность вашего профиля напрямую зависит от двухфакторной аутентификации, поэтому не забудьте вовремя скачать Steam Guard Authenticator. Если вы проводите много времени за компьютером, вам будет гораздо удобнее скачать sda и управлять кодами с одного монитора. Используйте официальный поисковый запрос download Steam Desktop Authenticator, чтобы гарантировать конфиденциальность своих данных.

    Reply

  35. скачать steam authenticator Качественная защита аккаунта необходима каждому геймеру, поэтому стоит вовремя скачать Steam Authenticator для верификации всех действий. Популярный клиент Steam Desktop Authenticator отлично подходит для одновременного управления несколькими учетными записями без привязки к смартфону. Чтобы начать пользоваться программой, вам нужно лишь выбрать download Steam Desktop Authenticator и перенести свои данные в безопасный цифровой сейф.

    Reply

  43. Сайт с гайдами по Roblox — прокачай свои навыки быстрее вместе с секреты Roblox ! Здесь ты найдёшь коды, секреты, советы и лучшие стратегии для популярных режимов Roblox. Регулярные обновления, полезные фишки и помощь как новичкам, так и опытным игрокам.

    Reply

  44. Сайт с гайдами по Roblox — прокачай свои навыки быстрее вместе с Roblox стратегии ! Здесь ты найдёшь коды, секреты, советы и лучшие стратегии для популярных режимов Roblox. Регулярные обновления, полезные фишки и помощь как новичкам, так и опытным игрокам.

    Reply

  48. світські новини Телешоу “Україна” продовжує дивувати глядачів новими проектами, а зірки діляться своїми секретами успіху. Вже сьогодні на вас чекає гарячий випуск новин зі світу шоу-бізнесу, де ми розкриємо найактуальніші події з життя українських зірок та знаменитостей. Від гучних романів до модних провалів – жодна деталь не залишиться поза увагою. Ми також зануримося у світ останніх новин шоу-бізнесу, щоб дізнатися, які сюрпризи готують для нас зірки. Обговоримо найсміливіші модні тренди, які підкорюють світові подіуми, та дізнаємося, як їх адаптувати до свого стилю. А для тих, хто вірить у вплив зірок, наш ексклюзивний гороскоп на сьогодні допоможе розставити всі крапки над “і” та зробити правильний вибір. Не пропустіть найцікавіші світські новини та ексклюзивні кадри з життя зірок шоу-бізнесу, які ми підготували спеціально для вас. Телешоу “Україна” – ваш провідник у світі гламуру та успіху.

    Reply

  51. Остеохондроз После 40 лет межпозвонковые диски начинают терять воду. Это естественный процесс. Но скорость изменений может отличаться в разы. Одни люди остаются активными до глубокой старости, а другие уже в 45 лет жалуются на постоянные боли в спине. Что влияет на этот процесс сильнее всего? Ответ может вас удивить.

    Reply

  57. деньги под птс Деньги под ПТС: Реальная Возможность для Вашего Бизнеса Нехватка оборотных средств – одна из главных проблем, с которой сталкиваются предприниматели на всех этапах развития своего бизнеса. Своевременное пополнение кассы, закупка товара, оплата аренды или заработной платы сотрудникам – все это требует наличия достаточного финансирования. И здесь вновь на помощь приходит проверенное временем решение – деньги под ПТС. Предоставляя ваш автомобиль в качестве залога, вы не только получаете необходимую сумму, но и сохраняете возможность использовать транспортное средство по прямому назначению. Это особенно ценно для предпринимателей, чей бизнес напрямую связан с использованием машины – курьерские службы, такси, перевозки и многое другое. Финансовые учреждения, предлагающие такие займы, понимают специфику бизнеса и стремятся сделать процесс максимально быстрым и прозрачным. Минимизированный пакет документов, короткие сроки рассмотрения заявки и возможность получить средства в день обращения – все это делает деньги под ПТС привлекательным инструментом для поддержания и развития вашей коммерческой деятельности.

    Reply

  60. займ под птс Деньги под ПТС: Ваш Автомобиль как Ключ к Финансовой Свободе Предприниматели и частные лица, столкнувшиеся с необходимостью быстрого пополнения бюджета, часто ищут надежные и быстрые способы получения денежных средств. Если вы обладаете автомобилем, то деньги под ПТС могут стать вашим оптимальным решением. Этот инструмент позволяет получить ощутимую финансовую поддержку, не расставаясь с собственным транспортом. Предоставление автомобиля в качестве залога значительно ускоряет процесс одобрения займа. Финансовые компании, специализирующиеся на таких услугах, ценят ликвидность залога и готовы предложить выгодные условия: конкурентные процентные ставки, гибкие сроки погашения и суммы, соответствующие рыночной стоимости вашего автомобиля. Деньги под ПТС – это не просто кредит, это возможность незамедлительно решить насущные финансовые задачи, будь то развитие бизнеса, оплата образования или решение личных вопросов, используя имеющиеся активы с максимальной выгодой.

    Reply

  70. Нашел место, где постоянно появляются новые промокоды для монет и открывается доступ к официальной платформе. Если вам нужен настоящий Dragon Money с честными выплатами, то вам стоит перейти по этой прямой ссылке. Драгон Мани официальный

    Reply

  71. Мой провайдер усилил фильтрацию контента, поэтому я отправился на поиски стабильного домена для игры. Рабочую ссылку на зеркало Dragon Money на сегодня я взял прямо здесь: Dragon Money зеркало

    Reply

  74. It takes a lot of effort to synthesize so much information into one single post, and I want to applaud you for doing so in a way that feels completely smooth and incredibly easy to follow from beginning to end today.

    mejor casino cuenta rut

    Reply

  76. I truly enjoy how this post connects several thoughtful points in such a fair and meaningful way, because it creates an opportunity for different opinions while still keeping the discussion active, useful, simple to follow, and genuinely worth reading for anyone reading through it carefully.

    在线购买无处方安定片 xxx Pornhub

    Reply

Leave a Comment